اطلاعات عمومی

معرفی طوفان های بزرگ جهان

طوفان بزرگ

طوفان های پیچنده (Tornadoes):

این طوفان ها بر حسب نحوه تشکیل؛ محل تشکیل و سایر خصوصیات به نام های مختلف خوانده می شوند

طورنادو ها می طوانند در هر نقطه زمین بوجود آیند، اما فراوانترین محل تشکیل آنها، شرق کوه های “راکی” در ایالات متحده است. آنها یکی از پرقدرترین طوفان ها محسوب می شوند. اگر در صحرا ایجاد شوند، قدرت زیادی ندارند و تنها ماسه ها را با خود بلند می کند که به آن گرد باد می گوییم. در آفریقا آنها را سایمون (Symoon) می نامند. اگر بر روی آب تشکیل شوند فوران های آب ) (Waterspout نامیده می شوند.

ادامه مطلب

مقدمه ایجاد این طوفان ها، طوفان تندری( Thunderstorm) است. طوفان های تندری در هوای گرم و مرطوب ایجاد می شوند. اغلب با تگرگ، بادهای شدید و طوفان های پیچنده همراهند. در عرض های پایین تر طوفندها(Hurricanes) و طوفان های اسطوایی نیز با آنها همراه می شوند. فشار کم و هوای گرم و مرطوب، شرایط را برای ایجاد Supercells ( طوفان تندری بسیار سهمگین و نادر) فراهم می کند که به نوبه خود، شرط تشکیل طوفان پیچنده است. منبع انرژی طوفان تندری و پیچنده یکی است: گرمای پنهانی موجود در هوای گرم و مرطوب. به خاطر داشته باشید که شما نمی طوانید این گرمای پنهانی را با دماسنج اندازه بگیرید.

ادامه مطلب

رادارهای دوپلر(Doppler) تشکیل و حرکت طوفند ها را تعقیب می کنند و معمولا به موقع، تشکیل طوفان پیچنده را پیش بینی می نمایند و از این طریق جان بسیاری را نجات می دهند. عکس های ماهواره ای، تصاویر شگفتی از این نیرو های عظیم طبیعت به نمایش می گذارند. اگر شما هم به زیبایی خلق نیرو های شگفت طبیعت علاقمندید، در خواندن این مطلب، با ما همراه باشید!

توفندها:

همانطور که می دانید، خشکی ها سریعتر و بیشتر از آب گرم می شوند. جزایر کوچک اسطوایی که در اقیانوس پراکنده اند، در روزهای گرم به یک نقطه داغ در میان اقیانوس سرد تبدیل می شوند. هوای بالای جزیره هم باطبع داغتر از هوای اطرافش می شود و به طرف بالا می رود. به محض جابه جا شدن هوای گرم، هوای سردتر، از اطراف برای پر کردن جای آن به آن سمت جریان می یابد. اگر جزیره خیلی داغ نباشد، این جابه جایی، نسیم ملایم دریایی را سبب می شود، اما اگر هوا خیلی گرم شود سریع بالا می رود و باد های شدید از فواصل دور به آن طرف وزیدن می گیردو به این ترتیب، پدیده دیگری رخ می دهد.

بیشتر بدانیم

فرض کنید باد از اسطوا به طرف جزیره ای که ۱۰۰ مایل در شمال آن قرار گرفته، بوزد. چون زمین به دور محور خود می چرخد، جزیره، دریا و هوای بالای آن نیز، می چرخند، بنابراین باد عملا نه به شمال بلکه به طرف شرق حرکت می کند. چون زمین در اسطوا بزرگترین دایره را دارد، حرکت شرقی باد سریع تراز حرکت شرقی جزیره است. بنابر این ظاهرا باد هرگز به جزیره نمی رسد . اما واقعیت این است که هر چه باد، به جزیره نزدیکتر شود، قدرت مکش ناشی از برخاستن هوای گرم، بیشتر می شود و در نتیجه باد با یک انحنای بسیار شدید، به طرف جزیره تاب می خورد که نتیجه آن یک چرخش عظیم است.

نکته مهم

همه بادها یی که از جهات مختلف به سمت جزیره حرکت می کنند،همین شرایط را دارند. بنابر این آنچه ایجاد می شودمجموعه ای از باد های وزنده است که حول یک محور خالی( هوای گرم بالا رفته) جمع می شوند. هوا خیلی به آهستگی به درون این مرکز خالی نفوذ می کند تا جای خالی هوای داغ را بگیرد. این عمل ممکن است روزها به طول انجامد. در این مدت ( گاهی ۲- ۳ هفته) بادهای جانبی، این طوده چرخنده و طوفانی عظیم را با خود جابه جا می کنند . اگر دریا نوردان با یک طوفند مواجه شوند، نتیجه اش باد های سهمناک، امواج خروشان و باران سنگین است. اما در مرکز طوفان، بادها مطوقف می شوند، ابرها بازمی شوند، هر چند امواج سهمگین برقرارند. کمتر کشتی می طواند از این موقعیت جان سالم به در برد. مگر اینکه کاملا مجهز باشد. این نقطه را” چشم طوفان” می نامند.

ادامه مطلب

فشار هوا اینجا بسیار پایین است و دریا نوردان می دانند که هنوز نیمه دیگر طوفان در پیش است زیرا آنها در مرکز طوفان قرار دارند. علاوه بر وجود جزایر، بالا رفتن سریع هوای گرم در اثر طوفان تندری نیز می طواند سبب ایجاد طوفند شوند. همانطور که در خشکی باعث ایجاد طوفان پیچنده می شوند. اگر آب دریا هم به اندازه کافی گرم شود، همین اتفاق می طواند بیافتد.

در این صورت دمای آب برای تشکیل طوفند باید بیشتر از ۵/۲۶ درجه سانتیگراد باشد. نقشه زیر نمایشگر دمای سطح آب در نیمکره شمالی است. نقاط زرد ، نارنجی و قرمز دمای مناسب برای تشکیل طوفند ها است. علاوه بر دمای بالای آب دریا، رطوبت نسبی بالا نیزدر تروپوسفر میانی یا پائینی لازم است. این امر باعث افزایش گرمای نهان در منطقه می شود.

طول عمر هاریکن ها از تشکیل تا تخریب دو تا سه هفته است. آنها با رسیدن به آبهای خنک تر یا خشکی ، به سرعت انرژی خود را از دست می دهند و از شدت و قدرتشان کم می شود.

تناوب طوفان های پیچنده :

طوفان های پیچنده در هر زمانی از سال می طوانند بوجود آیند اما فصل رایج آنها در عرض های پایین، اسفند تا اردیبهشت است و در عرض های بالا، در تابستان رخ می دهند. تشکیل آنها معمولا در بعد از ظهر و غروب است اما گاهی صبح هم دیده شده اند. جهت حرکت آنها بیشتر از جنوب غرب به شمال شرق است اما در جهات دیگر هم حرکت می کنند.

سرنخ های محیطی:

هنگام ظاهر شدن طوفان های پیچنده ، معمولا این علائم ظاهر می شود: آسمان تیره سبز رنگ، ابرهای دیواره ای، تگرگ های درشت، غرش بلند مانند قطار.

طوفان چگونه تشکیل می شود

آکاایران: روز گذشته طوفان بسیار شدیدی در شهر تهران صورت گرفت و باعث خسارات مالی و جانی در تهران شد، جهت آشنایی با شکل گیری این توفان در این بخش آکا ایران به این موضوع می پردازیم

آکا ایران : طوفان های پیچنده (Tornadoes) و توفند ها (Hurricanes) درمناطق گوناگون با نام های متفاوت و جلوه های خاص ظاهر می شوند و بیشترین میزان خسارت های جانی و مالی را از بین کل طوفان ها در پی دارند…

توفند ها (Hurricanes):

بر فراز اقیانوس های گرم اسطوایی تشکیل می شوندو سواحل مناطق مختلف دنیا را در هم می کوبند. در اقیانوس آرام و آسیای جنوب شرقی به آنها تایفون( Typhone) می گویند ، در اقیانوس هند به نام سایکلون( Syclone) معروفندو درسواحل دریای کارائیب، هاریکن(Hurricane) نامیده می شوند.

طوفان کامیل، ۱۹۶۹

طوفان کامیل یکی از سه فاجعه‌ی طبیعی بزرگ رخ داده در آمریکا است که در قرن بیستم به وقوع پیوست. این طوفان در ۱۴ آگوست سال ۱۹۶۹ شکل گرفته و به سرعت، شدیدتر شد. طوفان کامیل که در ابتدا نوع ۲ بود، در کرانه‌های غربی کوبا شروع شده و به سمت خلیج مکزیک حرکت کرد و در نهایت در یک آگوست با سرعت ۲۸۰ کیلومتر بر ساعت به دهانه‌ی رودخانه‌ی می‌سی‌سی‌پی رسید. طوفان کامیل هر چیزی که بر سر راهش قرار داشت را از بین برد. این طوفان در گستره‌ی عظیمی به وقوع پیوست و جان انسان‌ها و حیوانات زیادی را گرفت. ۲۵۹ نفر در طوفان کامیل جان خود را از دست داده و خسارتی بالغ بر ۹٫۱۶ میلیارد دلار بر شهرها و کشورهای مختلف وارد شد.

طوفان گیلبرت، ۱۹۸۸

طوفان گیلبرت، از جمله مخرب‌ترین طوفان‌هایی است که تا کنون در نواحی خلیج مکزیک و جزایر کارائیب رخ داده است. این طوفان در تاریخ ۸ سپتامبر سال ۱۹۸۸ در ۶۴۰ کیلومتری شرق باربادوس شروع شده و تا ۱۰ سپتامبر بسیار شدیدتر شد. طوفان گیلبرت پس از درنوردیدن جامائیکا، در تاریخ ۱۳ سپتامبر به نوع ۵ تبدیل شد. این طوفان طی ۹ روز، شهرها و روستاهای بسیاری را تخریب کرد. ۳۱۸ نفر در این حادثه جان باخته و خساراتی برابر با ۷٫۱ میلیارد دلار بر مناطق مختلف وارد شد.

طوفان های پیچنده :

اکثرا در بهار و تابستان دیده می شوند. هر سال حدود ۸۰۰ طوفان گزارش می شودکه منجر به کشته شدن ۸۰ نفر و مجروح شدن ۱۵۰۰ نفر می گردد. آنها به همراه طوفان تندری( Thunderstorm ) تشکیل می شوند و در آغاز شکل گیری، نامرئی هستند تا اینکه آنقدر گرد و خاک و ش‍ئ با خود بلند می کنندتا از دور دیده شوند. به ندرت اتفاق می افتد که چند طوفان پیچنده با هم ایجاد شوند.

طوفانهای پیچنده از لحاظ قدرت به سه دسته تقسیم می شوند:

۱- طوفان های وحشتناکی به نام طورنادو۱- طوفان های ضعیف: ۶۹ % کل طوفان های پیچنده، کمتر از ۵% آنها منجر به مرگ شده اند، طول عمری بین ۱-۱۰ دقیقه دارند. سرعت باد کمتر از ۱۱۰ مایل در ساعت است.

۲- طوفان های قوی: ۲۹% کل طوفان های پیچنده ، ۳۰% انها منجر به مرگ می شوند، طول عمرشان بیش از ۲۰ دقیقه است. سرعت باد بین ۱۱۰-۲۰۵ مایل در ساعت است.

۳- طوفان های مخرب: ۲% کل طوفان های پیچنده ، ۷۰% آنها منجر به مرگ می شوند. طول عمرشان تا ۱ ساعت هم می رسد. سرعت باد بیش از ۲۰۵ مایل در ساعت است.

طوفان های پیچنده چگونه تشکیل می شوند؟

مراحل تشکیل طوفان های پیچنده عبارتند از:

یک ساندویچ بزرگ از لایه های هوا در اتمسفر تشکیل می شود. هوای داغ و مرطوب زیر هوای سرد و خشک قرار می گیرد. یک لایه هوای پایدار گرم و خشک ، بین این دو لایه فعال قرار دارد.
لایه پایدار میانی بوسیله باد در لایه های بالایی اتمسفرسوراخ شده، از بین می رود.
هوای داغ پایین بالا می رود و در هوای کم فشار بالایی منبسط می شود.
همچنانکه هوا سرد می شود، رطوبت موجود در آن متراکم می شود. گرمای پنهان آزاد می شود که نتیجه اش گرم شدن هوا و فعال شدن آن می شود. سرعت جریان هوا به بیش از ۱۵۰ مایل بر ساعت می رساند. در این حالت طوفان تندری ایجاد شده است.
طوفان تندری ممکن است در اثر باران یا تگرگ شدید از بین برود و یا می طواند به یک تورنادو تبدیل شود.

بر هم کنش بین هوا در ارتفاعات مختلف، رطوبت ها و دماهای مختلف، سبب ایجاد باران، رعد و برق، چرخش هوا و در نهایت یک مزوسیکلون(Mesocyclone ) می شود. مزو سیکلون، ناحیه چرخشی طوفان است که قطری معادل ۲-۶ مایل دارد. طوفان های پیچنده از مزوسیکلون ایجاد می شوند اما هر مزوسایکلونی منجر به طوفان پیچنده نمی شود. چرخش ها در نیمکره شمالی در جهت عقربه های ساعت است.
طوفان های پیچنده در پایین مزوسیکلون تشکیل می شود. هر چه سطون هوای چرخنده باریک تر می شود، سریعتر می چرخد. این چرخش بصورت افقی است. اما اگر باد جنوبی در نزدیک زمین بوزد و باد غربی از بالای آن بوزد، شکست باد ( جایی که جهت وزش باد تغییر می کند) سبب می شود تا سطونی از هوا در نزدیکی زمین به چرخش در آید.  در نتیجه این نیروهای فیزیکی، گردباد به موقعیت عمودی در می آید.

طوفان  میامی، ۱۹۲۶

میامی که در ۱۱ سپتامبر سال ۱۹۲۶ در قسمت‌های مرکزی اقیانوس اطلس شکل گرفت، خسارات بسیار زیادی بر میامی، سواحل خلیجی ایالات مختلف آمریکا و باهاماس وارد کرد. طی این طوفان، صدها ساختمان مسکونی تخریب شده و هزاران نفر بی‌خانمان شدند. حداقل ۱۷ نفر در جزایر کارائیب جان باخته و صدها نفر دیگر نیز در پی سیل دریاچه‌ی اوکی‌چوبی غرق شدند. این طوفان خسارات مالی زیادی بر جای گذاشت که اطلاعات دقیقی از میزان آن در دست نیست.

طوفان روز کارگر، ۱۹۳۵

در سال ۱۹۳۵ رخ داده و موجب خسارات بسیاری زیادی در نقاط مختلف آمریکا شد. این طوفان، یکی از مرگبارترین طوفان‌های قرن بیستم محسوب می‌شود. طوفان روز کارگر که همراه با باد و باران بود، سرعتی در حدود ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت داشت و جان حدودا ۴۰۰ نفر در نواحی میانی و فوقانی «فلوریدا‌کی» را گرفت. بیشتر قربانیان این طوفان، سربازان بازنشسته‌ی جنگ جهانی اول بودند که بر روی ساخت پلی بین «کی‌وست» و «کی‌لارگو» کار می‌کردند.

طوفان جین، ۲۰۰۴

بدترین طوفان سال ۲۰۰۴ محسوب می‌شود، با شروع تخریبش در جزایر هیسپانیولا، به سمت غرب حرکت کرده و قبل از این که در تاریخ ۲۵ سپتامبر به فلوریدا برسد، از جزایر کارائیب عبور کرد. طوفان جین ۳ کیلومتر آن‌طرف‌تر از محل طوفان‌های فرانس و ایوان رخ داد که چند هفته قبل‌تر به وقوع پیوسته بودند. این طوفان با بارش باران همراه شده و موجب وقوع سیل در مناطق مختلف شد. طی طوفان جین، ۳۰۰۶ نفر در هائیتی، ۷ نفر در پورتوریکو، ۱۸ نفر در جمهوری دومینیکن و ۴ نفر نیز در فلوریدای آمریکا جان باختند. خسارات مالی ناشی از این طوفان، در حدود ۶٫۸ میلیارد دلار برآورد شده است.

طوفان خلیج اطلس، ۱۹۱۹

با عنوان طوفان فلوریدا‌کی ۱۹۱۹ نیز شناخته می‌شود، از جمله مرگبارترین طوفان‌های تاریخ محسوب می‌شود. این طوفان در سپتامبر سال ۱۹۱۹ و در نواحی ساحلی ایالات جنوبی آمریکا و شمال دریای کارائیب رخ داد. فلوریداکی و تگزاس جنوبی، بیشترین خسارات را از این طوفان دیدند. طوفان خلیج اطلس موجب غرق شدن کشتی «وارد لاین» در شهر کوریدون ایندیانا شده و جان ۹ نفر از سرنشینان این کشتی را گرفت.

تعداد زیادی از خانه‌ها و قایق‌های مردم از بین رفته و بسیاری نیز بی‌خانمان شدند. در این طوفان، حداقل ۶۰۰ الی ۹۰۰ نفر جان باختند که از این میان، ۵۰۰ نفر سوار بر کشتی‌های مختلف بودند که به قعر دریا فرو رفتند. بسیاری از نقاط ایالت‌های فلوریدا و میامی، ارتباطات تلفنی و رادیویی خود را در این حادثه از دست دادند.

طوفان کاترینا، ۲۰۰۵

طوفان کاترینا که یکی از مهلک‌ترین طوفان‌های رخ داده در اقیانوس اطلس است، از جمله خاطرات تلخ سال ۲۰۰۵ به شمار می‌رود. این طوفان در تاریخ ۲۳ آگوست در باهاماس شروع شده و با شدتی که در خلیج مکزیک گرفت، به طوفان نوع ۵ تبدیل شد. بیش از ۹۰ درصد از شهرهای ساحلی نزدیک رودخانه‌ی می‌سی‌سی‌پی، غرق در سیل شدند. طوفان، قایق‌های نزدیک ساحل را به سمت شهرها رانده و به ساختمان‌ها کوبید. خانه‌ها و خودروهای داخل شهر، شدیدا توسط طوفان آسیب دیدند.

سیلی که در پی طوفان کاترینا شکل گرفته بود، تا فاصله‌ی ۱۰ الی ۱۲ کیلومتری داخل شهرها نیز رسید. بیشترین خسارات طوفان کاترینا نصیب ایالت نیو اورلئان آمریکا شد؛ طی این حادثه، ۸۰ درصد از شهر و نواحی اطرافش در آب فرو رفته، تمامی ارتباطات تلفنی شهر قطع و بسیار از مردم نیز در آب غرق شدند.

طوفان گالوستون، ۱۹۰۰

تقریبا ۶۰۰۰ الی ۱۲۰۰۰ نفر جان خود را در طوفان مرگبار گالوستون از دست دادند. این طوفان که سرعتی برابر با ۲۳۳ کیلومتر بر ساعت داشت، در تاریخ ۸ سپتامبر سال ۱۹۰۰ در گالوستون تگزاس شروع شد. مردم این شهر، به دلیل پیش‌بینی نادرست اداره‌ی هواشناسی، آمادگی رویارویی با خطرات طوفان را نداشتند. زمانی که طوفان به جزیره‌ی گالوستون رسید، ساکنان آن، شدیدا متعجب شدند. این طوفان یا بهتر بگوییم، این سونامی که ۴٫۵ متر ارتفاع داشت.

بیشتر بخش‌های شهر که تنها ۲٫۵ از سطح دریا بلندتر بودند را از بین برد. بسیاری از مردم جان خود را از دست دادند. طوفان گالوستون، ضعف این جزیره در مقابل بلایای طبیعی را به خوبی نشان داد. پس از وقوع این طوفان، ارتفاع جزیره‌ی گالوستون تا ۵ متر افزایش یافته و دیواره‌ای به بلندی ۵ متر برای مقابله با امواج سهمگین دریایی، در سواحل این شهر ساخته شد.

 طوفان میچ، ۱۹۹۸

طوفان میچ یکی از مخرب‌ترین طوفان‌های تاریخ و سال ۱۹۹۸ محسوب می‌شود. سرعت این طوفان برابر با ۲۹۰ کیلومتر بر ساعت بود. طوفان میچ در تاریخ ۲۲ اکتبر سال ۱۹۹۸ در دریای کارائیب شکل گرفته و کم کم با سرعت گرفتن، به طوفان نوع ۵ تبدیل شد. این طوفان افسارگسیخته، به هر کجا که می‌رفت، خسارات بسیار زیادی به بار می‌آورد. طوفان میچ، موجب بارش بسیار زیاد باران در هندوراس، نیکاراگوئه و گواتمالا شد. تقریبا ۱۱۰۰۰ نفر طی این حادثه جان باخته و همین تعداد نیز در طوفان گم شدند. پس از این طوفان، حدودا ۲٫۷ میلیون نفر بی‌خانمان شدند و ۶ میلیارد دلار نیز خسارت مالی بر شهرهای مختلف وارد آمد.

ادامه مطلب

قدمت وقوع مرگبارترین طوفان تاریخ به سال ۱۷۸۰ باز می‌گردد که طی آن ۲۰٫۰۰۰ الی ۲۲۰۰۰ نفر جان خود را در مجمع‌الجزایر «آنتیل کوچک» از دست دادند. این طوفان مابین ۱۰ الی ۱۶ اکتبر سال ۱۷۸۰ رخ داد و سرعتی بالغ بر ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت داشت. این طوفان پس از عبور از باربادوس، به جزیره‌ی مارتینیک، سنت لوسیا و دیگر جزایر دریای کارائیب رسید. از آنجایی که این طوفان در بحبوحه‌ی انقلاب آمریکا رخ داد، ناوگان دریایی فرانسه و بریتانیا که بر سر تصاحب مناطق مختلف با یکدیگر رقابت می‌کردند، متحمل خسارات بسیار زیادی شدند.