انواع قطعات کامپیوتر

مشخصات فن سی پی یو

راهنمای خرید فن سی پی یو

خرید فن سی پی یو

یکی از مهم ترین انتخاب ها هنگام جمع کردن یک سیستم کامپیوتری، انتخاب خنک کننده یا فن سی پی یو است. از آنجایی که CPU یک قطعه بسیار مهم در هر سیستم کامپیوتری است، بنابراین باید برای خنک کردن آن در حین کار نیز از یک خنک کننده مناسب استفاده کرد تا دمای آن را پایین نگه دارد. برای خنک کردن سی پی یو راهکار های متفاوتی وجود دارد که می توانید با توجه به نیازتان از انواع فن سی پی یو بادی یا آبی (واتر کولینگ) برای این منظور استفاده کنید. برای آشنایی کامل با انواع فن سی پی یو و بهترین خنک کننده های پردازنده و خرید فن سی پی یو این مطلب را تا انتها مطالعه کنید.

چرا به فن سی پی یو نیاز داریم؟

همانطور که می دانید هر یک از قطعات کامپیوتر در حین کار از خودشان گرما تولید می کنند و از طرفی گرما و حرارت بزرگترین دشمن سخت افزار کامپیوتر است، به طوری که گرمای زیاد باعث خرابی قطعات می شود. بنابراین این قطعات باید همیشه در شرایط دمایی متعادل باشند تا گرما به آنها آسیبی وارد نکند. به همین منظور علاوه بر وجود فن در داخل کیس، روی برخی قطعات مهم نیز یک فن اختصاصی قرار می گیرد تا دمای آن قطعه از حد مجاز بالاتر نرود. پردازنده یکی از این قطعات است که همیشه باید یک فن اختصاصی برای خنک کردن خود داشته باشد تا دمای آن را در زمان استفاده پایین نگه دارد.

امروزه در بازار فن های سی پی یو مختلفی تولید شده اند و انواع مختلف آن را می توانید از حدود ۱۰۰ هزار تومان تا چند میلیون تومان پیدا کنید. قبل از اینکه به این موضوع بپردازیم که کدام فن سی پی یو مناسب سیستم شما است، ابتدا باید با انواع خنک کننده پردازنده آشنا شوید تا درک درستی از نحوه کار کرد و میزان خنک کنندگی این فن ها بدست آورید.

معرفی انواع فن سی پی یو

اگر داخل کیس کامپیوتر خود را نگاه کرده باشید، حتما یک فن نسبتا بزرگ را روی مادربرد می بینید، این قطعه همان فن پردازنده است که روی پردازنده نصب شده است و وظیفه خنک کردن آن در حین کار کردن سیستم را دارد. این نوع فن یکی از ابتدایی ترین راه های خنک کنندگی یک پردازنده است و راه حل های پیشرفته تر دیگری نیز برای خنک کردن سی پی یو وجود دارد. فن های سی پی یو به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

خنک کننده بادی (Air Cooling)

خنک کننده های بادی پرمصرف ترین و ارزان ترین نوع فن های سی پی یو هستند و پردازنده را از طریق باد فن خنک می کنند. این نوع خنک کننده از یک هیت سینک بزرگ به همراه یک یا دو فن تشکیل شده اند و نحوه کارشان به این صورت است که گرمای تولید شده توسط تراشه را جذب کرده و آن را به اطراف یا خارج از کیس هدایت می کند.

معمولا سیستم های عادی از ساده ترین مدل خنک های بادی که به همراه خود سی پی یو ارائه می شود، استفاده می کنند. مدل های دیگر ابعاد بسیار بزرگ تری داشته و امکانات بیشتری مانند هیت پایپ یا همان لوله حرارتی و دو فن برای خنک کنندگی بهتر دارند، همچنین برخی مدل ها نیز مجهز به نورپردازی RGB هستند که می تواند فضای داخل کیس را زیبا تر کند. خنک کننده های بادی از نظر قیمتی ارزان هستند و به همین دلیل اکثرا برای سیستم های گیمینگ متوسط از این خنک کننده ها برای خنک کردن تراشه و افزایش راندمان کاری آن استفاده می کنند.

فن سی پی یو

فن سی پی یو خنک کننده آبی (Water Cooling)

نوع دوم انواع خنک کننده پردازنده، خنک کننده های آبی (Water Cooling) هستند که در سیستم های حرفه ای و رده بالا از آنها استفاده می شود.

این نوع خنک کننده ها ساز و کار پیچیده تری نسبت به خنک کننده های بادی دارند و از یک مایع برای دفع گرمای تولید شده توسط تراشه استفاده می کنند. اجزای تشکیل دهنده یک سیستم خنک کننده آبی عبارتند از:

  • بلوک خنک کننده مایع یا واتر بلاک
  • پمپ
  • مخزن
  • رادیاتور

بلوک های مایع در اصل محفظه هایی هستند که روی قطعاتی مانند سی پی یو، کارت گرافیک و رم نصب می شوند و مایع در درون آنها جریان دارد تا هوای گرم را به بیرون از تراشه منتقل کند. سپس این مایع که معمولا آب مقطر یا ترکیباتی از آب است، به رادیاتور منتقل می شود. رادیاتور یک قطعه بزرگ به همراه یک یا چند فن است که دارای چندین پره کوچک است .

و به کمک جریان هوای حاصل از فن، مایع خنک کننده ای که گرم شده را خنک می کند. سپس این مایع خنک شده به بلاک نصب شده روی CPU بر می گردد و دوباره گرما را جذب کرده و روند قبلی تکرار می شود. همچنین از مخزن برای ذخیره سازی مایع اضافی و گرفتن حباب هوا استفاده می شود و پمپ هم وظیفه ایجاد جریان و حرکت مایع را در بین لوله ها را دارد. این روند، ساز و کار کلی یک سیستم خنک کننده آبی است که در همه انواع آن وجود دارد.

ادامه مطلب فن سی پی یو

خنک کننده های آبی به طور کلی به دو دسته Open Loop و Close Loop تقسیم می شوند؛ مدل های Open Loop که به عنوان Custom نیز از آنها نام برده می شود، جریان کاری مشابه با روندی که توضیح داده ایم دارند و نحوه نصب آن ها به صورت دستی است و قطعات آنها جداگانه تهیه می شوند. مدل های Close Loop یا لوپ بسته که با نام AIO (خلاصه شده All In One) نیز شناخته می شوند، قابلیت جداسازی قطعات را ندارند و به صورت یک پکیج طراحی می شوند. مدل های AIO چون از پیش تولید شده هستند نحوه نصب راحت تری دارند و به همین دلیل قیمت پایین تری نسبت به مدل open Loop دارند. در مقابل مدل های Custom باید به صورت دستی سرهم شوند و پروسه نصب پیچیده تری دارند.

از لحاظ کارایی مدل های Custom توانایی بیشتری در خنک کردن نسبت به AIO دارند و همچنین می توان به آنها علاوه بر بلوک CPU، بلوک کارت گرافیک و رم نیز اضافه کرد. به همین خاطر کسانی که قصد اورکلاک حرفه ای دارند سراغ مدل های  کاستوم می روند.

در بخش بعدی به این موضوع می پردازیم که یک خنک کننده خوب باید چه ویژگی هایی داشته باشد و چه نوع خنک کننده ای مناسب پردازنده شما است.

راهنمای خرید فن سی پی یو

برای خرید خنک کننده پردازنده باید به عوامل مختلف فیزیکی و ظاهری دقت کنید تا مدل مناسب خودتان را پیدا کنید. در ادامه عوامل مهم در انتخاب یک خنک کننده پردازنده خوب را توضیح خواهیم داد.

چه خنک کننده ای مورد نیاز سیستم شما است؟

از آنجایی که خنک کننده پردازنده عالی یک قطعه ضروری نیست و کار اکثر کاربران با یک خنک کننده عادی نیز راه می افتد، میزان پول در دسترس برای خرید خنک کننده پردازنده نقش مهمی در انتخاب نوع و مدل آن دارد. اگر نمی خواهید هزینه زیادی برای خرید فن سی پی یو انجام دهید، خنک کننده های بادی بهترین انتخاب برای شما هستند و می توانید با هزینه ای زیر ۵۰۰ هزار تومان یک مدل خوب را تهیه کنید. اگر این قطعه برایتان مهم است و به دنبال کارهای سنگینی مثل اورکلاک هستید، پیشنهاد ما خنک کننده های آبی کاستوم است که قدرت خنک کنندگی بالاتر نسبت به همه مدل های دیگر دارند و از نظر زیبایی نیز جذابیت بیشتری نسبت به سایر مدل ها دارند.

تناسب توان مصرفی (TDP) پردازنده با خنک کننده

هر دو پردازنده و فن پردازنده دارای یک میزان توان مصرفی TDP مشخصی هستند که با واحد وات (W) نشان داده می شود. اگر TDP سی پی یو بالاتر از TDP فن باشد، آن فن یا خنک کننده نمی تواند به خوبی پردازنده را خنک کند. برای نمونه اگر سی پی یو شما ۱۶۰ وات توان مصرفی داشته باشد باید یک فن پردازنده ۱۶۰ واتی و بالاتر را تهیه کنید تا قادر به خنک کردن پردازنده شما باشد و در حالت ماکسیمم کارایی سی پی یو که بیشترین میزان گرما را تولید می کند، اصطلاحا کم نیاورد.

سازگاری خنک کننده با سوکت پردازنده

اینکه کولر پردازنده بادی یا بلاک CPU واتر کولینگ روی چه نوع سوکت پردازنده ای قابلیت نصب دارد، باید قبل از خرید آن چک شود. معمولا چک کردن این موضوع پیچیدگی خاصی ندارد و با فهمیدن اینکه پردازنده شما برای کدام یکی از دو شرکت Intel یا AMD است، می توانید مدل مناسب با آن را پیدا کنید.

میزان نویز و زیبایی بصری

در زمینه تولید نویز و صدای مزاحم، کولرهای هوایی دارای صدای بیشتری نسبت به نوع مایع هستند و انواع مایع به دلیل ساختار خود صدای بسیار کمی تولید خواهند کرد. بنابراین اگر دوست دارید که یک خنک کننده سی پی یو بی صدا داشته باشید، خنک کننده های مایع بهترین گزینه برای شما خواهند بود. همچنین سیستم خنک کننده مایع Open Loop دسترسی های بسیاری زیادی را برای زیبا سازی داخلی کیس در اختیار شما قرار می دهد و می توانید انواع مایع خنک کننده با رنگ های مختلف و زیبا را برای این سیستم ها انتخاب کنید. در ضمن خنک کننده های هوایی نیز اکنون از ویژگی نورپردازی بهره می برند و برخی مدل ها نورپرازی RGB چشم نوازی دارند که می تواند چشم هر بیننده ای را به خود خیره کند.

ابعاد خنک کننده و تناسب آن با ابعاد کیس

ارتفاع کولر هوایی یا سایز رادیاتور خنک کننده مایع حتما باید قبل از خرید با سایز کیس و فضای در نظر گرفته شده در کیس برای نصب آن چک شود تا مشکلی برای نصب آن داخل کیس وجود نداشته باشد. معمولا این مشکل بیشتر برای خنک کننده های هوایی اتفاق می افتد و اگر کیس کوچک باشد و ارتفاع خنک کننده بیشتر از فضای موجود در کیس باشد، برای نصب آن دچار مشکل خواهید شد و ممکن است که با نصب خنک کننده، درِ کیس بسته نشود. بنابراین حتما قبل از خرید خنک کننده ابعاد و ارتفاع آن را با فضای موجود داخل کیس خودتان بررسی کنید.

بهترین خنک کننده های پردازنده بادی موجود در بازار کدام اند؟

عوامل مختلفی در قیمت یک خنک کننده پردازنده اثر دارند و کمپانی های تولید کننده این لوازم محصولات خود را با مشخصات مختلف در قیمت های مختلفی به بازار عرضه می کنند. عواملی مثل نوع خنک کننده، تعداد لوله های حرارتی، تعداد فن، نورپردازی و… در قیمت یک خنک کننده بادی اثر گذار هستند و هرچه یک خنک کننده امکانات بیشتری داشته باشد قیمت بالاتری هم خواهد داشت. در ادامه ۳ مورد از بهترین خنک کننده های بادی موجود در بازار را معرفی خواهیم کرد.